وبه سند معتبر ديگر از حضرت امام رضا عليه السّلام از پدران بزرگوارش از أمير المؤمنين عليه السّلام منقول است كه رسول خدا صلّى اللّه عليه وآله وسلم فرمود : بدرستى كه حق تعالى تفضيل داده است پيغمبران مرسل خود را بر ملائكهء مقربين ، وفضيلت داده است مرا بر جميع پيغمبران ومرسلان ، وفضيلت داده است تو را بعد از من يا علي وامامان از ذرّيّت تو را ، پس فرمود : بدرستى كه حق تعالى خلق كرد آدم را پس ما را به امانت سپرد در پشت أو ، وامر كرد ملائكة را كه سجده كنند از براي أو از براي تعظيم واكرام ما ، وسجده كردن ايشان براي خدا عبوديت وبندگى بود ، وبراي آدم گرامى داشتن وأطاعت بود براي اينكه ما در صلب أو بوديم ، پس چگونه ما بهتر از ملائكة نباشيم وحال آنكه همهء ملائكة سجده كردند آدم را ؟ « 1 » مترجم گويد : اجماع جميع مسلمانان است كه سجدهء ملائكة حضرت آدم عليه السّلام را سجدهء عبادت وپرستيدن نبود ، وچنين سجده از براي غير خدا كردن شرك وكفر است . ودر حقيقت اين سجده سه قول است : أول آنكه : اين سجده از براي خدا بود ، وآدم قبله بود ، چنانچه مردم رو به كعبه مىكنند وخدا را سجده مىكنند ، وحديث أول دلالت بر اين كرد . دوم آنكه : مراد از سجود ، انقياد وخضوع وأطاعت است ، نه سجدهء متعارف ، اگر چه اين معنى به حسب لغت محتمل است امّا ظواهر اخبار بسيار بلكه صريح بعضي ، شهادت بر خلاف اين مىدهد . سوم آنكه : سجدهء حقيقي بود براي تعظيم وتكريم آدم عليه السّلام ، وفي الحقيقة عبادت خدا بود ، چون به امر أو واقع شد ، وظاهر أكثر اخبار اين است . پس ظاهر شد كه سجده از براي غير خدا به قصد عبادت ، كفر است ؛ وبه قصد تعظيم بدون امر خدا ، فسق است ، بلكه محتمل است كه سجدهء تحيّت در أمم سابقه تجويز بوده باشد ودر اين امّت حرام شده باشد . وأحاديث بسيار بر نهى از سجده از براي غير خدا وارد شده است .

--> ( 1 ) . عيون أخبار الرضا 1 / 262 ؛ علل الشرايع 5 .